Sauna - Model

Sauna - De verschillende soorten

Buitensauna of binnensauna

Het plaatsen van een buitensauna biedt niet alleen ontspanning buiten het huis, maar is ook een extraatje als u een zwembad in de buurt heeft. Een verfrissende duik in het zwembad na de sauna is heerlijk. De buitensauna is verkrijgbaar als prefabmodel, waardoor de montage vrij eenvoudig is. Als u een grote tuin heeft, is het mogelijk om een echte sauna te bouwen. Voor de bouw van een buitensauna is echter een bouwvergunning vereist als de vloeroppervlakte groter is dan 20 m². Wanneer deze oppervlakte niet wordt overschreden, is een bouwmelding bij het gemeentehuis nodig.

Een binnensauna is een optie als u geen tuin heeft. Voor de installatie van een binnensauna zijn aanpassingen nodig, vooral wat betreft de ventilatie. Deze ventilatie is essentieel voor de verversing van de lucht in de sauna. Daarom wordt een opening van 25 cm² per persoon aanbevolen om optimaal van de sauna te kunnen genieten. Een ventilatiesysteem is niet vereist, mits de ventilatie van de sauna voldoende is. Voor de bouw van een binnensauna is geen bouwvergunning vereist.

Openbare sauna

De openbare sauna is bedoeld voor iedereen die buiten huis een stoombad wil nemen. De openbare sauna moet echter beschikken over een ruime cabine, uitgerust met zitbanken op verschillende niveaus. Deze zitbanken op verschillende niveaus zijn zo geplaatst dat iedereen de temperatuur kan kiezen die bij hem past en zich kan verplaatsen zonder anderen te hinderen.

De openbare sauna is ook voorzien van meerdere douches. Een koudwaterbassin of een waterslang maakt het mogelijk het lichaam af te koelen. Er is een rustruimte met fauteuils of ligstoelen om te ontspannen. De openbare sauna beschikt tevens over toiletten, kleedkamers en eventueel een weegschaal.

Privésauna

Traditionele sauna

Ingegraven sauna

De rudimentaire ondergrondse sauna, of ‘maasauna’, is een hut gemaakt van houten boomstammen. Deze is gedeeltelijk in de grond ingegraven. De ondergrondse sauna wordt aangelegd door een holte van enkele vierkante meters in de grond uit te graven. Deze holte wordt vervolgens gevuld met boomstammen, waarop berkenbast wordt gelegd. Het geheel wordt bedekt met aarde. De deur is eenvoudig.

De ingegraven sauna zorgt voor thermische isolatie, vandaar dat hij midden in de winter wordt gebruikt. De temperatuur in deze ingegraven sauna kan oplopen tot 110 à 120°. De luchtvochtigheid is vrij laag, rond de 10%. De ondergrondse sauna wordt tegenwoordig nog steeds door de Finnen gebruikt voor cursussen of om de traditie in stand te houden.

Gas- of rooksauna

De gas-sauna wordt verwarmd door een kachel die is aangesloten op een gasvoorziening. Het gebruik ervan is veel gangbaarder dan dat van de houtgestookte sauna. De installatie ervan is echter vrij complex. Er zijn omvangrijke werkzaamheden nodig om de aansluiting van de kachel op het gasnetwerk mogelijk te maken. De sterke stijging van de gasprijzen is niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van dit type sauna.

De rooksauna, of stoomsauna, is uitgerust met een kachel die gevuld is met stenen en ongeveer honderd kilo weegt. Voorafgaand aan de sessie wordt er gedurende enkele uren (ongeveer 10 uur) een houtvuur onder de kachel aangestoken. Nadat de saunacabine is opgewarmd, worden de as en de sintels naar buiten gebracht. De deur van de sauna wordt wijd open gelaten. Wanneer de stenen geen vulkanisch gas meer afgeven, kunnen de deur en de schoorsteen van de sauna worden gesloten. Een aangewezen persoon giet een schep water over de verhitte stenen van de saunakachel. Deze techniek zorgt voor golven van droge stoom.

Volgens de gewoonte gaan de mannen als eerste de sauna in. Totdat de hitte is afgenomen, wachten de vrouwen en kinderen op hun beurt. Elzenhout of berkenbast wordt het meest gebruikt voor deze rooksauna. Dit type sauna is te vinden op oude boerderijen en in recreatiecentra. De rooksauna behoort tot de weinige traditionele sauna’s die nog te zien zijn. Het houtvuur verspreidt een specifieke geur die door sommige mensen wordt gewaardeerd. Ondanks de lage kosten van verwarming op houtbasis brengt de rooksauna echter gezondheidsrisico’s met zich mee. Het gebruik van de rooksauna bevordert de vorming van roet, dat moeilijk te verwijderen is.

Moderne sauna

Infrarood- of elektrische sauna

De infraroodsaunacabine verscheen in 1967 in Japan. Ze werd gebruikt voor therapeutische doeleinden. Infraroodstraling, onzichtbaar voor het blote oog, is afkomstig van de zonnestralen. Deze straling is echter niet vergelijkbaar met ultraviolette straling, omdat ze geen zonnebrand veroorzaakt. Ze heeft de eigenschap om elk vast lichaam dat zich in haar pad bevindt te verwarmen. De golflengte van infraroodstraling wordt gemeten in nanometer (nm). Elektrische stralers zenden in de saunacabines infraroodstraling uit, vergelijkbaar met die van de zon. Deze straling is zo afgestemd dat het menselijk lichaam 95% ervan kan absorberen. De straling in de sauna werkt in op het spierweefsel en de inwendige organen. Ze dringt diep door in de huid en zorgt voor een stijging van de lichaamstemperatuur. Dit effect leidt tot ontgiftend zweten van het lichaam.

De infraroodsauna biedt een constante warmte die minder intens is dan die van een traditionele sauna. Daardoor is de infraroodsauna energiezuiniger. Hij staat ook bekend om zijn werking, waarbij niet de lucht wordt verwarmd, maar alleen alle vaste voorwerpen in de saunacabine. De infraroodsauna vereist geen gebruik van water, zoals bij de traditionele sauna het geval is. Hij is eenvoudiger te installeren dan de traditionele sauna en het risico op schimmelvorming is minimaal.

Ondanks de voordelen van de infraroodsauna zijn er toch enkele beperkingen. De sauna wordt normaal gesproken gekenmerkt door een stoombad. Het ontbreken van deze stoom in de infraroodsauna roept met name enige terughoudendheid op. Dit type sauna biedt namelijk geen verlichting bij ademhalingsproblemen, in tegenstelling tot een traditionele sauna.

Elektrische sauna’s behoren tot de meest gebruikte, omdat ze alleen op een stopcontact hoeven te worden aangesloten om te werken. Ook de kachel is elektrisch. De installatie is eenvoudig en snel.

Draagbare of opvouwbare sauna

Zoals de naam al aangeeft, is de draagbare sauna een verplaatsbare cabine, dus een kant-en-klaar model. De draagbare sauna wordt ook wel een bouwpakket genoemd en bestaat uit in elkaar te zetten panelen. De installatie verloopt eenvoudig en snel, want hij kan in ongeveer 30 minuten worden opgebouwd. De draagbare sauna biedt plaats aan zo’n 5 tot 6 personen. Hij kan worden voorzien van bankjes. De gebruikte warmtebron is infraroodlicht. Voor het gebruik is alleen een stopcontact nodig. De draagbare sauna heeft echter een zeker nadeel wat betreft het behoud van warmte, vanwege de dunne en niet-luchtdichte wanden.

De opvouwbare sauna is een lichte, verplaatsbare cabine van PVC. Uitgevouwen biedt hij slechts plaats aan één persoon en ingeklapt is hij vrij compact, in de vorm van een koffer. Hij neemt dus weinig ruimte in beslag. Infraroodwarmte blijft de energiebron die wordt gebruikt om de sauna te verwarmen, en er is alleen een stopcontact nodig. De sauna wordt geleverd met een stoomgenerator, waarin je voor aanvang van de saunasessie een beetje water giet. De opvouwbare sauna kan overal naartoe worden meegenomen. Dit type sauna presteert echter minder goed dan de klassieke sauna. Bovendien lijkt hij meer op een hamam dan op een sauna, vanwege de vochtige warmte die vrijkomt.

Combinatiesauna

De combinatiesauna wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zowel een sauna, een douche als een hamam. Vandaar de benaming ‘drie-in-één’. De douche wordt voor en na de sauna of hamam gebruikt. Deze kan worden gecombineerd met massagestralen. In tegenstelling tot de sauna is de hamam een bad van vochtige warmte. De gecombineerde kachel zorgt ervoor dat er zowel droge als vochtige warmte kan worden afgegeven. Met een speciale bediening aan de buitenkant van de cabine kan de gewenste optie worden gekozen.

De combisauna bespaart ruimte. Bovendien ziet hij er mooi uit. De combisauna kan de volgende standaardafmetingen hebben: 2,15 m hoog, 1,55 tot 1,70 m lang en 0,90 tot 1,30 m breed.

Voorbeelden van sauna’s

Traditionele Finse sauna

Veel fabrikanten bieden een breed scala aan saunamodellen aan. Hieronder volgen enkele voorbeelden van Finse sauna’s met de bijbehorende basisuitrusting. Afhankelijk van het model is dit type sauna geschikt voor 2, 3 of 4 personen tegelijk.

De varianten hebben betrekking op de aard van de materialen die voor de panelen worden gebruikt. Ook de deuren kunnen meer of minder geavanceerd zijn. De verwarming is doorgaans elektrisch. Het vermogen varieert van 3,5 tot 7,5 kW. Spotjes zorgen voor de verlichting van de sauna. De sauna kan ook worden uitgerust met een zitbank en een hoofdsteun. De bedieningselementen bevinden zich vaak aan de buitenkant.

Infraroodsauna

De infraroodsauna begint steeds populairder te worden bij saunaliefhebbers. Daarom brengen verkopers een breed assortiment aan infraroodsauna’s op de markt. Hieronder volgen enkele voorbeelden van infraroodsauna’s met de bijbehorende accessoires.

De infraroodsauna biedt plaats aan 1 tot 3 personen tegelijk. Er wordt gebruikgemaakt van moderne technologieën, zoals bijvoorbeeld:

• koolstof- en keramische stralers;
• Interne verlichting die zowel voor verlichting als voor chromotherapie voor de saunagangers zorgt;
• 8 mm dik getint glas zorgt voor de isolatie van de cabine;
• De sauna kan worden uitgerust met een ionisator en/of een cd-speler;
• Het vermogen varieert van 1300 tot 2000 watt, bij een spanning van 220 volt;
• Panelen van massief sparrenhout of profielhout;
• Isolatie van variërend materiaal en dikte;
• Temperatuurregeling;
• Uniforme of veelkleurige verlichting.

Sauna - Montage

Montagecriteria

Sommige mensen willen hun eigen sauna monteren, en dat is een goed idee. Als het om saunapakketten gaat, kunnen ze dat inderdaad zelf doen, met behulp van de aanwijzingen van de fabrikant. Maar bij saunabouw zijn er talrijke factoren die bepalend zijn voor het succes van de montage. In dat geval is het beter om professionals in te schakelen, om teleurstellingen te voorkomen en de duurzaamheid van de installatie te waarborgen.

Elke sauna-installatie begint met het opstellen van een inventarisatie. Er moet een keuze worden gemaakt tussen een buitensauna of een binnensauna. Een buitensauna is duurder dan een binnensauna, omdat er meer werk bij komt kijken.

Vervolgens moet de plaatsing van de sauna ten opzichte van het geheel van het gebouw worden bepaald. De ventilatie, de lichtinval, de elektriciteitsvoorziening en het onderhoud zijn allemaal factoren die nauwkeurig met een professional moeten worden bekeken. Ten slotte moet het type sauna worden gekozen, evenals de vorm, de afmetingen, de opties, de accessoires, de uitrusting en de materialen waaruit deze bestaat.

De sauna mag niet te groot zijn, maar moet worden ontworpen voor een bepaald aantal bezoekers. Met name de hoogte moet redelijk zijn. De gebruikers moeten er tegenaan kunnen leunen, zich kunnen uitstrekken en hun benen kunnen spreiden. De resterende ruimte in het midden van de ruimte dient uitsluitend voor het in- en uitlopen. De oppervlakte wordt dienovereenkomstig bepaald. Het is beter om brede banken te plaatsen, om het comfort van de gebruikers te waarborgen.

Een goede sauna wordt gekenmerkt door een luchtstroom die onder de kachel vandaan komt en langs de achterwand stroomt. De saunagasten worden niet bereikt door de koele lucht die via de vloer binnendringt. Ze zullen daarentegen de warme lucht voelen. De lucht wordt continu aan de bovenkant afgevoerd, via de muur of het plafond. De verversing van de lucht in een sauna is erg belangrijk. Zo worden ongemakken door kooldioxide voorkomen. Het wordt aanbevolen om in een sauna een opening van 25 cm² per persoon te voorzien. Het zou ideaal zijn om een verstelbare opening te ontwerpen, die kan worden aangepast aan het aantal saunagasten.

Het type sauna wordt gekozen uit de twee grote groepen: traditioneel of modern. De vorm wordt bepaald op basis van de beschikbare ruimte die ervoor is gereserveerd. Deze moet aansluiten bij de algehele esthetiek. De ontwerper onderzoekt de haalbaarheid van de gekozen opties. Hij adviseert over het type kachel en de elektrische aansluiting daarvan.

De accessoires en het materiaal, evenals de bijbehorende voorzieningen, zoals de douche en de rustruimte, moeten voldoen aan de eisen van de eigenaar. Het is echter aan de ontwerper om advies te geven dat de montage vergemakkelijkt. Zodra het verkoopcontract is ondertekend, wordt het ter plaatse geleverde materiaal geïnventariseerd en grondig gecontroleerd door de monteur.

Verloop van de montage

Bij een buitensauna wordt eerst de vloer aangelegd. Deze wordt verhoogd met een dekvloer, waarop eventueel een vloerbedekking kan worden aangebracht. Vervolgens worden de muren, van baksteen of hout, en de scheidingswanden geplaatst volgens het vastgestelde plan. De scheidingswanden moeten volledig zijn gemonteerd voordat aan andere onderdelen wordt begonnen. Het dak van de sauna vormt de afsluiting van de ruwbouw.

De monteur mag niet vergeten de uitgangen van de elektrische kabels te markeren, die bedoeld zijn voor de stroomvoorziening van de verlichting en de eventuele verwarming van de sauna. De doorsnede van de elektrische kabels moet in overeenstemming zijn met het vereiste vermogen. Het type kabel dat volgens de veiligheidsnormen wordt gebruikt, is de U 1000 R2V. Ook de doorgang voor de leidingen naar de badkamers moet van tevoren worden voorzien. Over het algemeen bestaat deze doorgang uit leidingen onder de bekisting. De vloer van de sauna wordt afgewerkt, bijvoorbeeld met tegels, waarbij rekening wordt gehouden met de hellingen om de vorming van waterplassen te voorkomen.

De binneninrichting blijft vrijwel identiek voor zowel de buiten- als de binnensauna. Het aanbrengen van isolatiemateriaal moet volgens de normen gebeuren om warmteverlies via de wanden en het dak te voorkomen. Glas- of steenwol wordt op de wanden aangebracht. Voor het plafond volstaat geëxpandeerd polystyreen ruimschoots. Wat dit laatste betreft, worden de bevestigingslatten voor de lambrisering pas na de isolatie aangebracht. Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan elementen die warmtebruggen kunnen vormen, en hiervoor moeten passende oplossingen worden geboden.

De dampremmende laag wordt aangebracht volgens de aanbevelingen van de fabrikant. Voordat de isolatie achter de lambriseringlatten wordt afgedekt, moet worden gecontroleerd of de ruimte voor ventilatie tussen de muur en de dampremmende laag in acht is genomen. De lambrisering en de isolatie mogen de vloer niet raken. Ze moeten 8 tot 10 cm boven het afgewerkte vloerniveau worden gestopt. Zo kan de vloer worden schoongemaakt zonder dat de lambrisering nat wordt.

Het hoogste punt van de sauna – het model moet voorzien zijn van een opening voor de afvoer van warme lucht. Hier moet zorgvuldig een binnenframe worden gemonteerd, waarbij ervoor gezorgd moet worden dat de steen- of glaswol hierin wordt ingeklemd. Indien nodig kan hier een afzuigventilator worden geïnstalleerd. Vervolgens moet de toegangsdeur worden geplaatst. Dit is een deur zonder vergrendeling aan de binnenkant, speciaal ontworpen om veiligheidsredenen. Een saunaganger die zich onwel voelt, moet namelijk snel de sauna kunnen verlaten door simpelweg de saunadeur open te duwen.

Ten slotte moet de inrichting van de binnenruimte worden geïnstalleerd, zowel voor de sauna als voor de badkamers. De kachel wordt op de daarvoor bestemde plaats geplaatst. De bankjes worden op hun respectievelijke plaatsen gemonteerd. De aansluiting van de elektrische apparaten gebeurt als laatste. Controleer goed of de lichtkoepels en de diverse schakelaars waterdicht zijn.

De saunakachel wordt geïnstalleerd volgens de instructies van de fabrikant. Er moet in het bijzonder op worden gelet of er een beschermingshek moet worden geplaatst. Zodra de onderste en bovenste banken zijn geïnstalleerd, moeten deze worden getest door in de badhouding te gaan zitten, om eventuele ruimteproblemen op te sporen. De monteur controleert nauwkeurig de stevigheid van de steunen en kijkt in de praktijk of er binnen in de sauna bewegingen mogelijk zijn.

Na voltooiing van de montage van de sauna zet de monteur de elektrische apparaten in werking. Hij controleert of elk onderdeel correct functioneert. Het instellen van de temperatuur van de kachel, de verdeling van de verlichtingspunten, het controleren van de aanduidingen van de temperatuur- en vochtigheidsmeters, en het afstellen van de timer of het zandloper moeten stapsgewijs en systematisch worden uitgevoerd. De sleutel wordt aan de eigenaar overhandigd nadat beide partijen de installatie hebben goedgekeurd.

Sauna - Onderhoud

Algemeen

Goed onderhoud van de sauna verlengt de levensduur en waarborgt de hygiëne. Na elke sessie moet er minimaal onderhoud worden uitgevoerd. Aangezien de sauna een vochtige en warme ruimte is, vereist deze regelmatig onderhoud om een goede hygiëne te garanderen en de sauna in perfecte staat te houden.

Bij het onderhoud van een sauna moeten bepaalde voorzorgsmaatregelen worden genomen. Reinigingsmiddelen kunnen het hout verkleuren, sporen en resten achterlaten en irriterende geuren verspreiden. De hoeveelheid schoonmaakwater moet beperkt blijven om te voorkomen dat het hout zwart wordt. Het gebruik van een tuinslang binnen of buiten een infraroodsauna moet worden vermeden. Het gebruik van verf, chemische behandelingsmiddelen of afdichtingsmiddelen wordt ten zeerste afgeraden. Bovendien kan de infraroodstraling het behandelde oppervlak oververhitten, waardoor er een giftig gas vrijkomt.

Onderhoudswijze

Fysisch-chemisch onderhoud

Het hout van de sauna moet gemakkelijk te onderhouden zijn om een lange levensduur te garanderen. Om ervoor te zorgen dat het zijn oorspronkelijke eigenschappen en uiterlijk behoudt, wordt het behandeld met meerdere lagen maritieme houtvernis. Deze behandeling is bedoeld voor de drempel, de trede en de roostervloer.

Het hout dat voor bepaalde buitenonderdelen van de sauna wordt gebruikt, kan worden behandeld met gangbare producten zoals vernis, oliën en andere behandelingsmiddelen. Sommige saunaontwerpers gebruiken voor de wanden houten elementen met een dikte van 5 tot 7 cm. Deze elementen worden in elkaar verzonken en vereisen geen speciale isolatie.

In de bijruimtes van de sauna (toiletten, douches en kleedkamers) moet regelmatig en dagelijks worden schoongemaakt en gedesinfecteerd, omdat de luchtvochtigheid daar hoog is. Dit vermindert het risico op huidziekten. Het gebruik van ontsmettingsmiddelen wordt aanbevolen. Vocht moet worden bestreden en er moet voor voldoende ventilatie in deze ruimtes worden gezorgd. Het wordt met name aangeraden om de deur van de sauna open te laten staan, zodat het vocht uit het hout en uit de hoeken kan ontsnappen.

Aan het einde van elke saunasessie moeten de roosters die op de vloer liggen worden opgetild en tegen de banken worden geplaatst. De vloer moet worden schoongemaakt met een vochtige dweil om zouten, zweetresten en eventueel stof van verschillende oorsprong te verwijderen. Gebruik een spons die is bevochtigd met warm water en een beetje bleekmiddel om de banken af te schrobben. Af en toe kunt u het hout schuren met een varkensharen borstel en vuilafzettingen in de hoeken van de sauna verwijderen.

In een infraroodsauna kan men de ruimte vegen en stofzuigen. Zo worden stof en eventuele uitgevallen haren verwijderd. Mensen kunnen de muren aanraken; in dat geval moeten deze worden afgeveegd. Op dezelfde manier kunt u te werk gaan bij de banken, de oppervlakken bij de deuren en de scheidingswanden. Het afspoelen moet gebeuren met lauw water, zonder schadelijke of giftige middelen.

Onderhoud met etherische oliën

Voor de banken en zitbanken, de houten armleuningen en de roosters die de voeten van de tegelvloer afschermen, wordt saunaolie gebruikt. Ook het hout, de muren, de scheidingswanden en het plafond van de sauna worden met etherische oliën ingesmeerd. Deze laten de kleur weer stralen en doordringen het hout met geuren, tot groot genoegen van de saunagasten. Alle aroma’s van de oliën zijn geschikt voor deze bewerkingen. Hiervoor kunnen natuurlijke essences van dennen of terpentijn worden gebruikt. De keuze van de olie hangt af van de prijs en de voorkeur van de eigenaar.

Wie er belang aan hecht om de behandeling van zijn sauna een persoonlijk tintje te geven, zal de nodige maatregelen nemen. Afhankelijk van de houtsoort waarvan de sauna is gemaakt, kan hij kiezen voor essences van spar, ceder of sandelhout. Deze geven de sauna een zekere exotische sfeer. De essences van tijm, rozemarijn of eucalyptus zorgen voor lichtere geuren met een frissere toets. De essences worden vooral gewaardeerd om hun sterke bacteriedodende werking.

Deze oliën worden met een doekje op het hout aangebracht, nog voordat de kachel wordt aangestoken. Ze worden puur en in kleine hoeveelheden gebruikt, om te voorkomen dat het hout te verzadigd raakt. Ter indicatie: een hoeveelheid van ongeveer 20 tot 40 cc is ruim voldoende voor een sauna die geschikt is voor 3 tot 4 personen. Om zuinig om te gaan met de etherische oliën, kunt u de bevochtigde doek in een metalen doos bewaren. Bij het volgende gebruik hoeft u de doek dan slechts lichtjes met olie te doordrenken.

Lezers die meer willen weten over de sauna, worden verwezen naar de andere artikelen over dit onderwerp op deze website.

Auteursrecht beschermd door de artikelen L. 111-1 en L. 123-1 van het Wetboek van intellectueel eigendom.